-Телекамерууд машины дугаарыг 300 метрт илрүүлж, тээврийн хэрэгслийн тоог бүртгэнэ-

Солонгос Улсын Засгийн газраас урт хугацааны хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд Улаанбаатар хотын замын хөдөлгөөнийг зохион байгуулах зорилгоор “Зам тээврийн оновчтой систем” төслийг хэрэгжүүлж эхлээд багагүй хугацаа өнгөрөөд байна. Төслийн хүрээнд, нийслэлийн автозамын 46 уулзварт хөдөлгөөн зохицуулах гэрлэн дохиог шинээр суурилуулснаас гадна нийслэлийн томоохон авто замын уулзварууд дээр “ССТV” хөдөлгөөнт камерыг авто замын 26 уулзварт байрлуулжээ.

Шинээр суурилуулсан гэрлэн дохио, телекамерыг хянах зорилгоор Удирдлагын нэгдсэн төвийг байгуулсан аж. Ингэснээр уг төвөөс дээрх 26 уулзварын замын хөдөлгөөнийг тус бүрээр нь хянаж, хаана ямар зөрчил гарсан талаар холбогдох Замын цагдаагийн газарт мэдээлэх бүрэн боломжтой болжээ. Энэ талаар Замын хөдөлгөөний Удирдлагын төвийн Хөдөлгөөн зохион байгуулах ахлах инженер Д.Очир-Эрдэнээс тодрууллаа.

-Нийслэлийн томоохон уулзваруудад замын хөдөлгөөнийг хянах зорилгоор телекамер суурилуулсан гэсэн. Энэ талаараа мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Камеруудыг хөдөлгөөн ихтэй хотын төв хэсэгт голдуу байрлуулсан. Тухайлбал баруун дөрвөн замаас зүүн дөрвөн зам хүртэлх бараг уулзвар бүрт, Зуун айлын уулзвараас Баянбүрдын тойрог гэх мэтчилэн олон газарт нийтдээ 26 камер суурилуулж, замын хөдөлгөөнийг манай төвөөс хянан ажиллаж байна.

-Камер суурилуулсны гол ач холбогдол, зорилго нь юу вэ?
-Мэдээжийн хэрэг авто замын хөдөлгөөнийг хянаж, осол аваар гарахаас урьдчилан сэргийлэх, хэрэг зөрчил гарсан тохиолдолд түргэн шуурхай зохицуулж зөрчлийг арилгах зэрэг замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг зохицуулах томоохон алхам гэж ойлгож болно. Бусад дэлхийн олон оронд ч замын хөдөлгөөний телекамераар хянадагтай адил манай улс, тэр дундаа нийслэл хотын хэмжээнд сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжүүд зайлшгүй шаардлагатай болсон. Өнөөдөр нийслэлийн хүн ам, авто замын хөдөлгөөн, тээврийн хэрэгслийн тоогоо бодсон ч тэр дээрх камер болон гэрлэн дохионууд байх нь зүйтэй.

-Та сая гэрлэн дохиог онцолж байна. Одоогийн шинэчлэгдсэн гэрлэн дохио хуучин манай улсын хэрэглэж байсан гэрлэн дохионоос ямар ялгаатай, мөн давуу тал нь юу вэ?
-Тийм. Одоо хэрэглэж байгаа гэрлэн дохио нь хэт хуучин бөгөөд хоцрогдсон гэж хэлж болно. Жишээ нь өдөр ч байсан, орой ч байсан нэг хэвийн ажиллаж байдаг шүү дээ. Үүнээс үүдэн оройн цагаар хөдөлгөөн сийрэг үед жолооч нар гэрлэн дохион дүрмийг зөрчиж, улмаар осол аваар гарах нэг үндэс болдог. Үүнийг зохицуулж, шинэ гэрлэн дохио тусгай цагийн хуваарийн дагуу ажиллана. Нэг үгээр өдөр, шөнийн тусгай хуваарьтай байна гэсэн үг.

-Шинээр суурилуулсан телекамеруудыг хянах Замын хөдөлгөөний удирдлагын төвийн гол үүргээс танилцуулахгүй юу?
-Манай удирдлагын төв нь бүх камерыг операторууд хянаж, хэвийн үйл ажиллагааг хангах зорилготой. Мөн Удирдлагын төвд Замын цагдаагийн газраас хянагч нар суух бөгөөд тэд замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчигдсөн, эсвэл осол аваар гарсан тохиолдолд ойрын цагдаагийн пост, замын цагдаагийн ажилтанд мэдээлж, хэрэг зөрчлийг арилгах юм. Манай Удирдлагын төвөөс хөдөлгөөнийг 24 цаг хянадаг. Нэг жишээг хэлэхэд хэрэг, зөрчил гаргачихаад зугтах тохиолдол байдаг шүү дээ. Ийм тохиолдолд дараагийн уулзварын камер уг машиныг дугаартай нь илрүүлэх боломжтой.

-Хэрэв дүрэм зөрчих, эсвэл осол аваар гарсан тохиолдолд уг этгээдийн машины дугаарыг ойртуулан тогтоох боломж хэр байдаг вэ?
-Энэ хянагч камер суурилуулснаар адаглаад хөдөлгөөнд оролцох машины тоог хүртэл тогтоох боломжтойгоос гадна 300 метр хүртэлх зайд ойртуулан татаж машины дугаарыг харах бүрэн боломжтой. Мөн хянагч камер 360 градус буюу бүх зүгт чөлөөтэй эргэдэг. Уг камерт бичигдсэн бичлэгүүд сарын хугацаанд архивлагдаж байх бөгөөд хэрэг зөрчилтэй холбоотой болон баримт нотолгооны дүрс бичлэгүүдийг хэргийн баримт гэсэн үүднээс тусад нь архивлана.

-Цаашид хотын төв хэсгээс гадна аваар осол ихээр гардаг, дүрэм зөрчигддөг зарим замуудад камер суурилуулах уу?
-Одоогоор 26 камер ажиллаж байна. Гэхдээ дөрвөн камер туршилтаар нэмж ажиллуулж байгаа. Үндсэндээ 30 камер байгаа гэж хэлж болно. Харин цаашид нэмэгдүүлэх талаар одоо хэлж мэдэхгүй юм. Эхний ээлжинд тодорхой газруудад л шинэчлэлт хийсэн.

П.Энхжаргал

Германы шилдэг технологиор машины цуурсан шилийг дуудлагаар очин түргэн шуурхай зогсоох, арилгах бүрэн засварлана.

Харилцах утас: 99022987, 91202844

Льюс Хэмилтон энэ улиралын 2 дахь түрүүгээ Канадын гран прид хүртлээ. 2-р байранд мөн Макларений Женсон Баттон орсон бөгөөд Макларенчууд 2 гараа дараалан давхар цохилт хийлээ. Тэд зохион бүтээгчдийн ангилалд 215 оноотой болж тасархай тэргүүлж эхэллээ. Араас нь 193 оноотой Ред Булл Рено баг удаалж байгаа юм.

Дэлхийн аваргын сүрд дарагдаж даруухан болж өнгөрсөн Канадын гран прин онцлог нь 2008 оны Канадын гран пригээс хойш анх удаа Хойд Америк тивд уралдаан зохион байгуулагдаж байгаагаараа онцлогтой байсан юм. Хэмилтон байрлал тогтоох уралдаанд тэргүүлж тэргүүн байрнаас гарах эрхтэй болсон.

Улмаар үндсэн уралдаанд ч шилдэг нь байж 70 тойргийг 1 цаг 33 минут 53.456 секундэд туулж шагналын тавцанд гишгэсэн юм. Хэмилтон эхний 6 тойрогт тэргүүн байранд явж байгаад Себастьян Веттелд байраа алдсан ч 50 дахь тойргоос эхлэн дахин тэргүүлж урдаа хэн нэгнийг оруулсангүй. Уралдааны төгсгөл хавьцаа Михайль Шумахер уралдааны хамгийн хурдан тойргийг үзүүлсэн Фелипе Массатай мөргөлдөж машинийх нь урд хэсгийг сүйрүүлсэн.

Үүнээс болж Шуми шийтгэл хүлээж магадгүй байгаа ч багийнхан нь түүнийг өмөөрч байна. Мерседесийн босс ”Шуми Массагийн бодсоноос эрт тормосоо гишгэсэн нь үнэн. Гэхдээ тухайн үед Шумигийн дугуй нилээд муудсан байсан учраас өөр арга байгаагүй. Миний бодлоор энэнд ямар нэгэн муу санаа байгаагүй байх” гэжээ. Хэмилтон 109 оноотой нисгэгчдийн ангилалыг тэргүүлж араас нь багийн анд ”Товчлуур’ 3 онооны алдагдалтай нэхсээр байна. 2 гараанд дараалан түрүүлснээсээ хойш амжилт нь буурсаар байгаа Марк Веббер 103 оноотой явж байна.

Үр дүн

01. Hamilton McLaren-Mercedes 1h33:53.456
02. Button McLaren-Mercedes + 2.254
03. Alonso Ferrari + 9.214
04. Vettel Red Bull-Renault + 37.817
05. Webber Red Bull-Renault + 39.291
06. Rosberg Mercedes + 56.084
07. Kubica Renault + 57.300
08. Buemi Toro Rosso-Ferrari + 1 lap
09. Liuzzi Force India-Mercedes + 1 lap
10. Sutil Force India-Mercedes + 1 lap
11. Schumacher Mercedes + 1 lap
12. Alguersuari Toro Rosso-Ferrari + 1 lap
13. Hulkenberg Williams-Cosworth + 1 lap
14. Barrichello Williams-Cosworth + 1 lap
15. Massa Ferrari + 1 lap
16. Kovalainen Lotus-Cosworth + 2 laps
17. Petrov Renault + 2 laps
18. Chandhok HRT-Cosworth + 4 laps
19. Di Grassi Virgin-Cosworth + 5 laps

Барианд ороогүй

Glock Virgin-Cosworth 50
Trulli Lotus-Cosworth 43
De la Rosa Sauber-Ferrari 31
Senna HRT-Cosworth 14
Kobayashi Sauber-Ferrari 2

Таалагдсан ханы цаасаа зурган дээр дараад томруулж байгаад хадгалаад авна биз…

Зам засварын ажил эхэлсэнтэй холбоотойгоор замын хөдөлгөөний ачаалал, түгжрэл нэмэгдсэн тул Нийслэлийн удирдлагаас Замын цагдаагийн газартай хамтран, замын хөдөлгөөний ачаалал, түгжрэл, саатлыг бууруулахын тулд тээврийн хэрэгслийг улсын дугаарыг нь харгалзан замын хөдөлгөөнд оролцуулахаар болжээ. Тодруулбал, жолооч та долоо хоногт нэг удаа замын хөдөлгөөнд оролцохгүй гэсэн үг бөгөөд ингэснээр автомашины хөдөлгөөний нягтрал 20 хүртэлх хувиар буурна гэж холбогдох хүмүүс тооцоолж байгаа аж. Харин яг хэдийнээс эхлэн энэхүү журмыг баримтлах нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Дугаарын хязгаарлалтыг хийхэд дараах журмыг мөрдөнө.

Хэрэв таны машин:

• Нэг  болон зургаагийн тоогоор эхэлсэн бол Даваа гаригт хөдөлгөөнд оролцохгүй.
• Хоёр болон есийн тоогоор эхэлсэн бол Мягмар гаригт хөдөлгөөнд оролцохгүй.
• Гурав болон долоогийн тоогоор эхэлсэн бол Лхагва гаригт хөдөлгөөнд оролцохгүй.
• Дөрөв болон наймын тоогоор эхэлсэн бол Пүрэв гаригт хөдөлгөөнд оролцохгүй.
• Тав болон тэгийн тоогоор эхэлсэн бол Баасан гаригт хөдөлгөөнд оролцохгүй.

Гэхдээ энэхүү хөдөлгөөний хязгаарлалт нь 07-22 цагийн хооронд хүчинтэй байх бөгөөд харин уг дугаарын зохицуулалт нь 101, 103, 105 зэрэг шуурхай албадын автомашинд хамаарахгүй юм байна. Түүнчлэн Замын цагдаагийн газраас замын хөдөлгөөнд оролцогчдын сахилга, хариуцлагыг нэмэгдүүлэхийн тулд торгуулийн арга хэмжээг өндөрсгөх, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн иргэдийг бэлэн бусаар торгох, уулзварт хориглосон улаан гэрэлтэй үед баруун гар тийш эргэх үйлдлийг зөвшөөрөх зэрэг асуудлыг олон нийтийн дунд санал асуулга явуулж, шийдвэрлэх юм байна.

Хар тамхины наймаачин Александр Суринг баривчилсны дараа түүний цуглуулганд байсан машинууд…

2 Bugatti Veyron: $1,680,000
2 Enzo Ferrari: $613,000
Rolls-Royce Phantom Drophead Coupe: $491,000
Rolls-Royce Phantom: $421,500
Ferrari 599 GTB: $318,000
Ferrari California: $220,000
Porsche 911 GT3: $125,000

За энэ хужаа нөхөр өөрийн гараараа нэг иймэрхүү Мини-Ламборджини хийсэн байх юм…

Mad Max Interceptor

1981 Porsche 928 From Risky Business

Ferris Bueler’s Ferrari 250

Chevy Malibu from REPO MAN

Original Tim Burton Batmobile

Knight Rider’s KITT

1953 Messerschmitt KR 175 from BRAZIL

1980 Lamborghini Countach LP 400S in ‘The Cannonball Run’

Ghostbusters Ambulance

Back to The Future DeLorean

Aliens APC

The Miami Vice Ferrari Testarossa

Германы автомашин үйлдвэрлэгч BMW компанийн тав цуврал үйлдвэрлэлийн машин ихээхэн амжилт олсон бөгөөд энэ цуврал загварын таван сая гаруй машин худалдаанд гарсан байна. BMW 5 цувралын зургаа дахь үеийн BMW машин 2009 онд гарчээ.

1960 оны эхээр BMW буюу “Bavarian Motor Works” автомашин үйлдвэрлэгч компани спорт загварын дэгжин хийцтэй, дөрвөн хаалгатай, суудлын автомашин үйлдвэрлэж эхэлжээ. Энэ машины хөдөлгүүр нь урд, хойд талдаа хөтлөгчтэй байсан нь тухайн үеийн хүмүүсийн сонирхлыг ихээхэн татаж байлаа.

Удалгүй тус компани BMW 1500, BMW 1800, BMW 2000 загварын машинаа зах зээлд нийлүүлсэн нь тухайн үеийн хамгийн шилдэг загварууд болсон байна.

Германы автомашин үйлдвэрлэгч компани BMW 5 цувралын машинаа 1972 оноос эхлэн хэрэглэгчдэдээ танилцуулсан бөгөөд үүгээрээ автомашины хийц загварын шинэ үеийг тунхаглаж байжээ.

1972 он: 5 цувралын эхлэл

BMW компани 5 гэсэн тоогоор эхэлсэн дөрвөн цилиндртэй BMW 520 болон BMW 520i автомашинаа 1972 оны Франкфуртын автомашины үзэсгэлэнгийн үеэр анх танилцуулсан байна. Энэ машинаараа тус компани тавын тоогоор эхэлсэн автомашин үйлдвэрлэх ерөнхий ойлголт төрүүлэн энэ тооны араас хоёр тоо нэмсэн загваруудаа гаргаж эхэлжээ.

Үүнээс хоёр жилийн дараа BMW 525 хэмээх зургаан цилиндртэй загвар автомашины зах зээлд нэвтэрсэн байна. Хүчирхэг хөдөлгүүртэй энэ машин нь 145 морины хүчин чадалтай аж. Харин 1980 онд зургаан цилиндртэй BMW M535i загварын машиныг бүтээжээ.

1981 он. Анхны дизель хөдөлгүүр

BMW 5 цувралын эхний үеийн автомашин бараг 700 мянган ширхэг борлогджээ. 1982 онд дараагийн загварын машиныг үйлдвэрлэж эхэллээ. Ингэснээр BMW машины амжилтын түүх үргэлжилсээр. Энэ удаад инженерүүд машины дотоод загварыг шинэчилж, бүхээг дотроо улам том зайтай болгон жинг нь багасган зорчигчийн аюулгүй байдлыг сайжруулжээ. Үүнээс гадна BMW 5 цувралд орчин үеийн цахилгаан системийг суурилуулсан байна.

Автомашин үйлдвэрлэгчид 1984 онд спорт загварын машин бүтээсэн байна. BMW M535i загварын 218 морины хүчтэй хөдөлгүүр бүхий машинаа танилцуулжээ. Харин 1985 онд BMW M5 спорт загварын машинаа Франкфуртын автомашины үзэсгэлэнгийн үеэр танилцуулжээ.

1983 онд BMW компани дизель хөдөлгүүртэй автомашины зах зээлд бүтээгдэхүүнээ гаргах шийдвэр гарган BMW 524td машинаа бүтээв. Энэ нь шатахууны зарцуулалтад маш сайнаар нөлөөлж байлаа.

BMW компани шатахууны бага зарцуулалтын талаар олон судалгаа хийж, бүтээгдэхүүндээ туршиж байжээ. Үүний нэг нь 1976 онд бүтээсэн устөрөгчийн хөдөлгүүрт машин аж.

Үүний үр дүрд зургаан цилиндртэй BMW 525e машин бүтээсэн нь шатахуун бага зарцуулдаг автомашины нэг болж чаджээ. BMW 5 цуврал эхэлснээс хойш долоон жилийн дараа хоёр дахь үеийн машины үйлдвэрлэл эхэлсэн байна. Энэ үед BMW компани 722 мянган машин борлуулан дахин амжилт тогтоосон байлаа.

1988 он. Аяллын загвар

1984 оноос BMW компани хурдасгуурын технологи анх бүтээн BMW 5 цувралын гурав дахь үеийн автомашинд үүнийг суурилуулжээ. Үүний эхний загвар нь 1988 оны эхээр бэлэн болж, зургаан цилиндртэй, бензиний цахилгаан шахуургатай BMW 520i, BMW 525i, BMW 530i, BMW 535i, BMW 524td машин үйлдвэрлэсэн байна. Эдгээр машин нь 115-211 морины хүчтэй хөдөлгүүртэй байв. Түүнчлэн 315 морины хүчтэй хөдөлгүүрийг шинэчилж, 1992 онд 340 морины хүчтэй шинэ BMW M5 загвар бүтээсэн байна. Үүний дараа найман цилиндртэй BMW 530i, BMW 540i, BMW 518i машиныг үйлдвэрлэжээ.

Гурав дахь үеийн BMW 5 цувралын машины үйлдвэрлэл бусдыгаа бодвол харьцангуй удаан үргэлжилжээ. 1992 оны Франкфуртын автомашины үзэсгэлэнгийн үеэр BMW 5 цувралын таван хаалгатай машин танилцуулсан нь шинэ үзэмжтэй автомашин байв.

BMW 5 цувралын аяллын загварын машин 1996 он гэхэд 125 мянган ширхэг борлогдон 5 цувралын нийт 1,3 сая машин дэлхий даяар худалдаалагджээ.

1995 он. Дөрөв дэх үеийн эхлэл

1995 онд BMW 5 цувралын дөрөв дэх үеийн машинууд зах зээлд анх гарчээ. Энэ загварын машинууд ихээхэн шинэчлэгдэн урд талын гэрэл зэргийг өөрчилжээ.

Дөрөв дэх үеийн машины хөдөлгүүр хийхэд хөнгөн цагаан хайлш ашиглах болсноор жин нь багассан байна.

Дөрөв дэх үеийн BMW 5 цувралын машины үйлдвэрлэл 2004 оны эхэн үед дуусч, 1,47 сая ширхэг борлогджээ.

2003 он. Үр ашигтай загвар

BMW 5 цувралын тав дахь үеийн машины үйлдвэрлэл 2003 оноос эхэлжээ. Энэ үед машины загварт шинэчлэл хийжээ. Суудлын жижиг тэрэг болон аяллын зориулалттай машинуудад 2004 онд аюулгүй байдлын стандарт, жолоочийн хамгаалалтын систем, тавьж өгчээ.

Тав дахь үеийн BMW 5 цувралын BMW 520d машин нь 100 км зайд 5,1 литр зарцуулан эдийн засгийн хэмнэлттэй унаа гэдгээ харуулсан байна. 2005-2008 оны хооронд BMW 5 цувралын автомашин хамгийн сайн борлуулалттай машин болжээ. 2007 оны сүүлч гэхэд тав дахь үеийн нэг сая гаруй автомашин борлуулсан байв. Харин 2008 оны нэгдүгээр сарын 29-нд BMW 5 цувралын таван сая дахь машиныг худалдсан байна.

SOURCE: montsame.mn

]]> http://www.acaa.mn/archives/5679/feed 2 http://www.acaa.mn/archives/5621 http://www.acaa.mn/archives/5621#comments Tue, 20 Apr 2010 04:18:27 +0000 info http://www.acaa.mn/?p=5621

Америкийн Засгийн газраас ногдуулсан 16,4 сая долларын торгуулийг “Toyota Motor” нэгтгэл төлөх бодолтой байгаа тухай тус улсын Засгийн газрын нэрээ хэлэхийг хүсээгүй түшмэдийн мэдээллийг иш татан Франс Пресс агентлаг уламжлав.  

Үйлдвэрлэсэн машиныхаа шатахуун дамжуулах механизмын гэмтлийн тухай Америкийн эрх баригчдад цаг тухайд нь мэдэгдээгүй учир тус улсын Тээврийн яам энэ сарын эхэнд автомашин үйлдвэрлэдэг компанид ногдуулсан хамгийн их хэмжээний мөнгөн торгууль буюу 16,347 сая долларын торгуулийг  “Toyota Motor” нэгтгэлд ногдуулсан юм. 

Хэрвээ “Toyota Motor” нэгтгэл торгуулийг төлөхөөс татгалзвал АНУ-ын Засгийн газар тус компанийн эсрэг шүүхэд зарга мэдүүлэх бодолтой байна.

2009 оны хоёрдугаар хагасаас “Toyota Motor” нэгтгэл дээрх гэмтэлтэй холбогдуулан дэлхийн зах зээлээс “Corolla”, “Camry”, “Avalon” загварын машинуудаа татаж эхэлсэн бөгөөд өнөөдрийн байдлаар АНУ-ын зах зээлээс 2,3 сая автомашин эргүүлэн татаад байна.

МОНЦАМЭ

Зам тээврийн осол гэмтэл Монгол Улсад төдийгүй дэлхий дахины тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод удаж байна. Зам тээврийн ослоор жилд 1,2 сая хүн нас барж, 500 сая хүн хөгжлийн бэрхшээлтэй болж байгаа аж.
Энэ асуудалд дэлхий нийтээрээ анхаарал хандуулж эхэлсэн. Үүний нэг жишээ нь өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сарын 19-20-нд ОХУ-ын Москва хотод замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай олон улсын сайд нарын аихдугаар зөвлөлгөөн болсон юм.

Зөвлөлгөөнд улс орнуудын холбогдох яамдын тэргүүнүүд болон төлөөлөгчид, төрийн болон төрийн бус байгуулагуудын төлөөлөгчид оролцож “Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдал” сэдвээр ярилцаж, ослын үр дагавар, шалтгаан, шийдвэрлэх арга замын талаар ярилцаж “Москвагийн тунхаг” нэртэй баримт бичгийг гаргасан. Уг тунхагт замын ослын улмаас нас барагсдын 90 хувь нь бага болон дунд орлоготой орнуудад учирч байгааг онцлоод дорвитой арга хэмжээ авахгүй байдал энэ хэвээрээ үргэлжлэх юм бол 2020 он онд үхлийн тэргүүлэх шалтгаан нь зам тээврийн осол болно гэжээ. Мөн ослоор амь насаа алдагсдын ихэнх нь 5-9 насны хүүхэд эзлэж байгааг ч тэмдэглэсэн байна.

Манай орны хувьд ч мөн л бага насны хүүхдүүд зам тээврийн осолд өртөж амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирч байна. Өнгөрсөн онд гэхэд 36 хүүхэд авто ослын улмаас амь насаа алджээ. Засгийн газрын 124 дүгээр топгоолоор нэгдүгээр сарыг “Осол гэмтлээс сэргийлэх cap” болгон зарласан. Энэ сарын хүрээнд Замын цагдаагийн газар, Мяиганы сорилын сан, Эрүүл мэндийн яам, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Эрүүл мэндийн газар хамтран “Авто радио” 96.3-аар “Осол гэмтлээс сэргийлье” нэртэй 15 удаагийн цуврал нэвтрүүлэг бэлтгэн жолооч, зорчигчдынхоо сонорт хүргээд буй. Цуврал нэвтрүүлгийн нэг удаагийхаас нь “Авто сонин” шууд сурвалжлан хүргэж байна. Хүүхэд зам тээврийн осолд өртөж байгаа, урьдчилан сэргийлэх арга зам, шалтгаан нөхцөл, шийдэх арга замын талаар ярилцсанэл нэвтрүүлэгт Замын цагдаагийн газрын Олон нийттэй харилцах тасгийн ахлах байцаагч, цагдаагийн ахмад Ж.Энхбат, Мэдээлэл, судалгааны ахлах байцаагч, цагдаагийн ахмад Ц.Эрдэнэчимэг, Баянгол дүүргийн 120 дугаар цэцэрлэгийн эрхлэгч Н.Зууннаст, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Эрүүл мэндийн газрын мэргэжилтан Д.Болдмаа нар оролцсон юм.

-Зам тээврийн осолд хүүхдүүд, тэр дундаа бага насныхан хэр олон өртөж байна. Урьдчилан сэргийлэх ажлыг ямар аргаар хийвэл үр дүнтэй байх вэ?

Д.Болдмаа:

-Зам тээврийн осол гэмтэл нь Монголын нийт хүн амын нас баралтын гуравдахь шалтгаан болж байна. Энэ нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд буурахгүй, тогтвортой байгаа. Энэ бол үнэхээр эмгэнэлтэй. Зөвхөн зам тээврийн ослоор жилд 530 хүн нас барж байна. Үүнийг 360 хоногт хуваагаад үзэхээр өдөр бүр 1,7 хүн тогтмол нас барж байна гэсэн үг. Үүнд ямар нэг хорт хавдар ч юм уу, хөгжлийн бэрхшээлтэй биш, амьдралаа залгуулаад явж байсан хөдөлмөрийн чадвартай, залуу хүмүүс илүүтэй өртөж байгаа нь харамсалтай. Өглөө ажил, хичээл сургуульдаа яваад орой эргэж ирэхгүй байна гэдэг аймшигтай. Тэр дундаа хүүхдүүд их өртөж байгаа гэсэн судалгаа байгаа.

Ц.Эрдэнэчимэг:

-Улсын хэмжээнд 2008 онд 622 зам тээврийн осол бүртгэгдсэн. Харин 2009 онд 564 болж буурсан. Хэдийгээр 9,3 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байгаа ч хүүхэд зам тээврийн улмаас нас барах нь өссөн байна. 2008 онд 31 хүүхэд зам тээврийн ослоос нас барсан бол 2009 онд 36 болж 16,1 хувиар өсчээ.
Хүүхэд зам тээврийн осолд өртөж байгаа шалтгааныг авч үзвэл Нийслэлийн хэмжээнд явган зорчигчийн буруугаас 74,6, жолоочийн буруугаас 16,3, эцэг эх, асран хамгаалагчийн буруугаас болж 9,1 хувь нь гарчээ гэсэн үзүүлэлтгэй байна. Харин энэ үзүүлэлт нь орон нутагт арай өөр.

Явган зорчигчийн буруугаас 8,2, жолоочийн буруугаас 89, эцэг эхийн буруугаас 2,8 хувь нь гарчээ гэсэн стасистик гарсан. Нийслэлд явган зорчигч хүүхдүүд осолд өртөх нь их байдаг. Харин орон нутагт тээврийн хэрэгсэлд зорчигч болж яваад гэмтэх нь их. Өөрөөр хэлбэл, автомашинд явж байгаад гэмтсэн, нас барсан тохиолдол элбэг байдаг. Зам тээврийн осолд өртөж гэмтэж нас барсан хүүхдүүдийн насны байдлыг авч үзвэл 0-616,3 хувь 7-14 насны хүүхдүүд 58,4 хувийг, 15-16 насны хүүхдүүд 25 хувийг эзэлж байна.

Эндээс юу харагдаж байна гэхээр замын хөдөлгөөнд бие даан оролцож байгаа хүүхдүүд осолд их өртөж байна. Өөрөөр хэлбэл, бага болон дунд ангийн хүүхдүүд зам тээврийн осолд өртөх нь түгээмэл.
Мөн зам тээврийн ослын шалтгаан нөхцөлийг цаг гаригаар нь гаргаж байгаа. Сүүлийн хоёр жилээр авч үзвэл хичээл эхлэх, тарах цагуудад зам тээврийн осолд өртөх нь элбэг. Тухайлбал, өглөө 07-08, өдөр 11-13, орой 16-18 цагт илүү их өртөж байгаа. Мөн гаригаар нь гаргасан судалгаа байдаг. Амралтын өдрүүдэд хүүхэд өртсөн тохиолдол бараг байдаггүй. Ажлын өдрүүд буюу даваагаас баасан гаригуудад 83 хувь нь гарсан байна.

Ж.Энхбат:

-Саяын судалгааг үндэслээд бага насны хүүхдүүдийг зам тээврийн ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор манай Олон нийттэй харилцах тасгаас санаачлан нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохицуулах салбар зөвлөлүүдтэй хамтран ерөнхий боловсролын сургуулиудын нийгмийн ажилтан, багш нарыг зам дээр ажиллуулж байгаа.

Багш нар өөрийнхөө сургуулийн ойролцоох авто зам дээр тусгай хантааз, “Зогс хүүхэд” гэсэн тэмдэг бүхий дохиур барьж дээр хэлсэн цагуудад буюу хичээл цуглах, тарах үеэр явган зорчигчийн хөдөлгөөнийг зохицуулах, хүүхдүүдээ аюулгүй зам гаргаж байна. Бид энэ ажлыг эхлүүлэхээс өмнө тухайн дүүрэгт авто замтай ойрхон сургууль хэд байна. Тэр замаар хэд орчим хүүхэд гардаг гэх мэт судалгааг хийсэн. Дүүрэг бүр харилцан адилгүй байгаа.

Зарим сургууль замаас их хол, бараг зам гараад байх шаардлагагүй байхад, зарим нь бүх хүүхдүүд нь хоёр гурван зам гарч хичээлдээ ирдэг байх жишээтэй.
Бүр эцэг эхчүүд нь автомашинаараа ирээд авчихдаг ч байна. Тухайлбал, Сонгинохайрхан дүүргийн 15 сургууль автозамтай ойр байхад Чингэлтэй дүүрэгт долоо байх жишээний.

-Зам тээврийн осолд хамгийн их өртөж байгаа нь 7-14 насны хүүхдүүд гэсэн. Тэгвэл цэцэрлэгийн насны буюу зургаагаас доош насны хүүхдүүд осолд өртөх нь гайгүй юу?

Ц.Эрдэнэчимэг:

-Судалгаанаас харах юм бол 0-6 насныхан осолд өртсөн хүүхдүүдийн 16.6 хувийг эзэлсэн байгаа. Шалтгаан нь ихэвчлэн эцэг эх, асран хамгаалагчийн буруугаас болж гардаг.

Н.Зууннаст:

-Сургуулийн насны хүүхдүүдийг бодвол цэцэрлэгийн насны хүүхэд зам тээврийн осолд өртөх нь бага. Яагаад гэхээр цэцэрлэгийн насны хүүхдүүд замын хөдөлгөөнд бие дааж оролцдоггүй. Аав ээж, эмээ өвөө зэрэг насанд хүрсэн хүмүүс хүргэж өгөөд орой авчихдаг. Цэцэрлэгт хүүхдийг авахдаа гэрээ байгуулдаг. Энэ гэрээнд нэг ийм заалт байдаг юм. Заавал насанд хүрсэн хүн хүүхдээ өглөө хүргэж ирж орой авна гэсэн.

Гэхдээ зарим тохиолдолд ажил төрөлдөө яардаг юм уу, цэцэрлэгийнх нь барааг харуулаад “Миний хүү, гүйгээд орчих” гэдэг. Нэг бол сургуулийн насны ах эгчээр нь хүргүүлдэг. Энэ бол буруу, осолд өртөхгүй гэсэн баталгаа байхгүй. Мөн хорооллын доторх замын халтиргаа гулгаа их. Хотын төвийн замыг хүмүүс цэвэрлээд давс, элс цацаад гулгааг нь гайгүй болгочихдог. Гэтэл хорооллын доторх замаар манай хүүхдүүд явж байна. Үүнээс болж зам тээврийн осол хэрэг гарч болзошгүй гэж санаа зовдог.

Бас нөгөө талаар сургууль, цэцэрлэгийн хашаа, хаалга руу тулгаж автомашины гарааш барьсан байдаг. Машин явах замгүй болгочихдог. Явган хүн, машин хоёр нь нэг зам дээр холилдчихсон. Үүнээс болж осол гардаг тал бий.

-Хүүхдийг осол гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр гарсан тусгай эрх зүйн акт байдаг уу?

-Хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль, Замын хөдөлгөөний дүрэм дээр л хүүхдийг замын хөдөлгөөнд аюулгүй оролцуулах үүргийн талаар заасан байдаг. Өөр байхгүй. Дээрх хуульд хүртэл өөрчлөлт оруулах шаардлага байгаа. Замын хөдөлгөөний дүрэмд сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдийг харгалзах хүнгүйгээр хөдөлгөөнд оролцуулахыг хориглосон байдаг.

Ерөнхий боловсролын тогтолцоонд өөрчлөлт ороод зургаан настай хүүхэд сургууль ордог болсон. Гэтэл өнөөдөр зургаан настай хүүхэд бие дааж, өөрийгөө хянаад хөдөлгөөнд оролцож чадах уу гэдэг асуудал гарч ирж байна. Гэсэн хэрнээ сургуулийн насных болчихсон байдаг. Хуульд өөрчлөлт оруулах, бусад эрх зүйн актуудад зааж тусгах гээд судлаж үзэх зүйл олон. Тухайлбал, эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ хэрхэн хамгаалж, яаж аюулгүй байлгах, ямар үүрэг хүлээх юм. Мөн сурган хүмүүжүүлэгч багш, нийгмийн ажилтан нь ямар үүрэг, хариуцлага хүлээх юм.

Тэнд сургалт сурталчилгаа, урьдчилан сэргийлэх ажил хийгээгүйн улмаас хүүхэд осолд холбогдсон нөхцөлд боловсролын байгууллага хүлээх юм зэрэг олон зүйлүүдийг судлаад хуульчилж өгөх шаардлагатай зүйлүүд байна.

-Бага насны хүүхдүүдийг зориулалтын суудалд суулгаж аюулгүйн бүс бүслүүлэх талаар хуулинд заасан байдаг. Гэтэл энэ хууль төдийлөн хэрэгжихгүй байгаа юм шиг. Орчин нь бүрдээгүйтэй холбоотой юу, энэ асуудал?

Д.Болдмаа:

-Ганцхан хүүхдүүд ч гэлтгүй томчуудыг хамгаалалтын бүсээ зүү, гарцаар гар гэхийн оронд орчныг нь бүрдүүлэх хэрэгтэй. Орчин бүрдэхгүй болохоор биелэх боломж муутай байдаг юм байна. Нэг зүйлийг сонирхуулж хэлэхэд өнгөрсөн өвөл арваннэгдүгээр сард БНСУ-д зам тээврийн осол гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр олон улсын хуралд оролцоод ирсэн. Солонгост Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын төслийг хэрэгжүүлдэг байгууллага байдаг юм. Тэр байгууллага “Хүүхдийн сургалтын төв” байгуулсан байсан.

Тэр сургалтын төв нь хүүхдүүдэд зөвхөн замын хөдөлгөөний мэдлэг олгоод зогсохгүй ур чадвар олгох зорилготой. Ганцхан жишээ хэлэхэд хамгаалах бүс нь ямар ач холбогдолтойг үзүүлсэн автобус байгаа юм. Хүүхдүүд тэр автобусанд суугаад хамгаалах бүсээ зүүнэ. Дараа нь нэг товч дарахад суудал нь гэнэт унаж байгаа юм. Тэгэхэд хамгаалах бүсээ буруу хэрэглэсэн юм уу, огт зүүгээгүй хүүхдүүд урагшаа унаж байх жишээтэй.

Энэ сургалтын төвд ороод автобусанд суусан хүүхэд насан туршдаа хамгаалах бүсээ хэрэглэнэ. “Хамгаалах бүс зүүгээрэй. Таны амь насыг хамгаална, ийм ач холбогдолтой шүү” гэж улиг болтол нь ярьснаас бодитоор нь мэдрүүлбэл их үр дүнтэй юм билээ.

Мөн хүүхдийг хамгаалах бүс хэрэглүүлэхийн тулд хүүхдийн суудал түрээслүүлдэг газар байна. Суудал чинь үнэтэй шүү дээ. Хамгийн бага нь гэхэд 80-100 ам.доллар байдаг. Тэрийг авч чадахгүй хүмүүс байна. Тэр хүмүүст зориулсан түрээсийн газрыг нээсэн байна. Энэчлэн манайд санаа авмаар зүйлүүд их байна. Энэ бүх зүйлийг Засгийн газар бодлогоороо дэмжээд төрийн бус байгууллагадаа хариуцуулсан байсан.

Жагсаал цуглаантай холбоотойгоор Нийслэлийн төв болон зарим хэсгүүдэд замын хөдөлгөөний нөхцөл байдал тодорхой хугацаагаар өөрчлөгдөх магадлалтайг бодолцож ажлаа төлөвлөж хөдөлгөөнд оролцохыг ЗЦГ –аас зөвлөж байна. Түүнчлэн та доорх зогсоолын талбай, зам орчнуудад тээврийн хэрэгслээ байрлуулж орхихгүй байхыг зөвлөж байна.

Үүнд:

• СТӨ-ний эргэн тойрны болон арын гудамжны зогсоолуудад
• Сүхбаатарын талбайн 2 талын зогсоол
• ТЕГ–ын урд талын зогсоол болон тэр орчмын зогсоол талбайнуудад
• Төв шуудангийн арын зогсоол, Мобиком, Ж-мобайл, Хотын захиргааны арын зогсоолын талбайнууд
• Улаанбаатар зочид буудлын урд талын зогсоолд
• Түүнчлэн бага тойруугийн орчмын зогсоолуудад тээврийн хэрэгслээ зогсоож орхихгүй байх нь зүйтэй байна.

Дээр хэлсэнчлэн замын хөдөлгөөний нөхцөл байдал хүндрэх магадлалтайг харгалзан та бүхнийг тээврийн хэрэгслээсээ аль болох татгалзах, нэгэнт хөдөлгөөний ачаалалд орсон бол бухимдахгүй байхыг ЗЦГ- аас анхааруулж байна. Таны автомашинд зогсоол олдохгүй байх, эсвэл та өөрөө түгжрэлд орж цагаа барах, гуравдугаарт өөрийнхөө өмчийг хайрлах үүднээс энэхүү зөвлөгөөг хүлээн авна гэдэгт гүнээ найдаж байна. Таны сайн сайхны төлөө Замын цагдаагийн газар
stop.mn